«Ύμνος εις την Ελευθερίαν» (1825-2025): Δωρεά σπάνιου ιστορικού τεκμηρίου στην Παλαιά Φιλαρμονική

Η ΔΕ της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κερκύρας («Παλαιά») με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνει, ότι ανάμεσα στα πάμπολλα σημαντικά τεκμήρια, τα οποία διαθέτει το πλούσιο ιστορικό και μουσικό αρχείο της, συμπεριλαμβάνεται πλέον και επισήμως ένα από τα ελάχιστα αντίτυπα της σπάνιας και ιστορικής από κάθε άποψη έκδοσης του σολωμικού «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» (περιέχουσα και την εξίσου ιστορική παράλληλη μετάφραση του ποιήματος στα ιταλικά από τον Gaetano Grassetti), η οποία είδε το φως στο Μεσολόγγι το 1825 (ακριβώς πριν από 200 έτη).

Το σημαντικότατο αυτό τεκμήριο ανήκε στη συλλογή της οικογένειας Κουρκουμέλη-Ροδόσταμου και ευγενώς δωρήθηκε στην Παλαιά Φιλαρμονική (μαζί με άλλο μουσικό υλικό) από την ιστορικό Αικατερίνη Κουρκουμέλη-Ροδόσταμο και τον αδελφό της Δημήτριο Κουρκουμέλη-Ροδόσταμο, διεθνώς διακεκριμένο αρχαιολόγο και μέλος του σώματος των Θεμελιωτών της Παλαιάς Φιλαρμονικής. Ακολούθησε η δέουσα και χρονοβόρα συντήρηση του τεκμηρίου, η οποία ολοκληρώθηκε πρόσφατα, και έτσι αυτό θα εκτίθεται πλέον από τις επόμενες ημέρες στην ειδική προθήκη του Μουσείου Μουσικής της Παλαιάς, την αφιερωμένη στις μελοποιήσεις του σολωμικού «Ύμνου» από τον Νικόλαο Χαλικιόπουλο Μάντζαρο.

Πράγματι, φαίνεται ότι ο Μάντζαρος είχε υπόψη του τη συγκεκριμένη έκδοση του έργου του Σολωμού για την πρώιμη πλήρη μελοποίηση του «Ύμνου» (1829-30) ή τουλάχιστον την μορφή με την οποία αυτός δημοσιεύθηκε στο Μεσολόγγι. Με τη δωρεά της Αικατερίνης και του Δημήτριου Κουρκουμέλη, λοιπόν, η Παλαιά Φιλαρμονική προσθέτει στην ιστορική συλλογή της ένα ακόμη τεκμήριο συνδεδεμένο με τον Μάντζαρο (ο οποίος μέχρι τον θάνατό του το 1872 είχε την καλλιτεχνική ηγεσία του ιδρύματός μας). Ένα ακόμη μαντζαρικό τεκμήριο στο Μουσείο της Παλαιάς, λοιπόν, δίπλα, ενδεικτικά: στις αφιερωμένες στον ναπολιτάνο συνθέτη Niccolo Zingarelli «Δώδεκα Φούγκες» (το μοναδικό εν Ελλάδι αντίτυπό τους και από τα ελάχιστα στον κόσμο, το οποίο πρωτοπαρουσίασε συναυλιακά η Παλαιά στην Κέρκυρα το 1995), στην πιανιστική εκδοχή της εισαγωγή στην καντάτα «Ulisse agli Elisi» (αποτελεί μέρος του ρεπερτορίου της συμφωνικής ορχήστρας του ιδρύματος), στα χειρόγραφα των θρησκευτικών έργων του Μάντζαρου για το ορθόδοξο δόγμα (απόσπασμα εκ των οποίων μεταγραμμένο περί το 1880 για την μπάντα της Παλαιάς υπό τον τίτλο “Musica Religiosa”, διασκευάστηκε εσχάτως και για εκκλησιαστικό όργανο), και φυσικά στις πολλαπλές εκδόσεις του μελοποιημένου σολωμικού «Ύμνου», αλλά και σε άλλα πολλά.

Αξίζουν θερμότατες και ειλικρινείς ευχαριστίες στην Αικατερίνη και στον Δημήτριο Κουρκουμέλη για αυτή τους την ευγενική και ουσιαστική πρωτοβουλία, με την οποία προσφέρουν την ευκαιρία σε ερευνητές και φιλίστορες να έχουν βιωματική επαφή εκ του πρωτοτύπου με ένα εμβληματικό έργο του νεώτερου ελληνισμού, ενώ ταυτόχρονα προσθέτουν έναν ακόμη κρίκο στο αυθεντικό υλικό που διαθέτει η Παλαιά Φιλαρμονική από τον εμπνευστή και διαμορφωτή της, Νικόλαο Χαλικιόπουλο Μάντζαρο, ακριβώς 230 έτη μετά τη γέννησή του.

Η Φιλαρμονική Εταιρία Κέρκυρας ("Παλαιά") στο Ιερό Βήμα του Ηρωδείου

Δελτίο Τύπου

Στη σκιά της ιερής βράχωσης της Ακρόπολης, η Παλαιά Φιλαρμονική έγραψε μια ακόμη σελίδα στην σχεδόν δύο αιώνων ιστορία της, με μια συναυλία που θα μείνει αξέχαστη. Στο μυθικό Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού, η μπάντα της Παλαιάς Φιλαρμονικής με την συμμετοχή των "Τραγουδιστάδων τση Ζάκυθος" και ομάδας εκλεκτών λυρικών καλλιτεχνών, παρουσίασαν ένα ηχητικό καλειδοσκόπιο της Επτανησιακής μουσικής ιστορίας, η οποία εκκινώντας πολύ πριν το 1821 αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της έντεχνης μουσικής του νεώτερου ελληνισμού. Ταυτόχρονα, η μουσική των Επτανήσων υπήρξε ένας ολόκληρος μουσικός πολιτισμός που τόσο στην λόγια όσο και στη λαϊκή έκφρασή του κατάφερε να ενώσει ηχητικά το Ιόνιο με τις ακτές της Αδριατικής.

Η βραδιά ήταν πολύ περισσότερο από μια συναυλία για τα 185 έτη εκ της επισήμου ιδρύσεως της Παλαιάς Φιλαρμονικής. Ήταν και μια συγκινητική αφιέρωση στα 230 χρόνια από την γέννηση του κορυφαίου μουσουργού Νικόλαου Χαλικιόπουλου Μάντζαρου, εμπνευστή το 1840 της ίδρυσης της Παλαιάς Φιλαρμονικής και ισόβιου καλλιτεχνικού Διευθυντή της μέχρι τον θάνατό του (1872), σε μια σκηνή που συμβολίζει την απόλυτη καλλιτεχνική αριστεία. Η εκδήλωση αυτή στάθηκε η κορύφωση για τα 185 χρόνια αφοσίωσης, ατέλειωτων προβών και αγάπης για την Τέχνη από χιλιάδες ερασιτέχνες μουσικούς που πέρασαν από τις τάξεις της Παλαιάς, εκκινώντας από την επίσημη ίδρυσή της στις 12 Σεπτεμβρίου 1840 έως σήμερα.

Το Ηρώδειο, αυτό το διαχρονικό μνημείο πολιτισμού, υποδέχτηκε με σεβασμό την Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας ("Παλαιά"), η οποία άφησε το δικό της στίγμα στον ίδιο χώρο που κοσμούν δεκαετίες τώρα μερικοί από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες του πλανήτη.

Η μοναδική ακουστική του κατάμεστου θεάτρου μετέφερε στους σχεδόν 4300 απαιτητικούς ακροατές χαρακτηριστικές οπερατικές άριες, ορχηστική μουσική, αριέτες και καντάδες αναδεικνύοντας, όχι μόνο τον κοινό προς Δυσμάς πολιτισμικό χώρο, αλλά κατά κυριότατο λόγο την Επτανησιακή μουσική Τέχνη και το μνημειώδες κληροδότημα που απλόχερα ο Μάντζαρος και ο Σολωμός, αλλά και ο Σαμάρας, ο Ξύνδας και ο επτανησιακός λαϊκός πολιτισμός, άφησαν στη μουσική της νεώτερης Ελλάδας και στις όμορες, γεωγραφικά και πολιτισμικά, περιοχές του Ιονίου.

Στο πιο εμβληματικό θέατρο της Ελλάδας στους πρόποδες της Ακρόπολης, έναν από τους πιο σημαντικούς και πιο όμορφους χώρους παραστάσεων παγκοσμίως, η Παλαιά Φιλαρμονική της Κέρκυρας και η μουσική των Επτανήσων σεμνύνονται, ότι αποτέλεσαν έναν ακόμα κρίκο αυτής της μακράς πολιτισμικής αφήγησης που ξεκινάει από την αρχαιότητα και θα συνεχίζεται στο διηνεκές.

...

...

ΦΩΤΟ: Σταμάτης Καταπόδης

(*** περισσότερο φωτογραφικό υλικό στο (20+) Facebook ***)

...